Już w najbliższą środę 7 lipca o godz. 18.00 w Galerii Sztuki Nowoczesnej w Czerwonym Spichrzu odbędzie się wernisaż wystawy prac Marka Żuławskiego.
Na wystawie zaprezentowanych zostanie siedemdziesiąt z blisko czterystu prac Żuławskiego, ofiarowanych Muzeum Uniwersyteckiemu przez żonę artysty. Wybrane dzieła: obrazy sztalugowe, gwasze, grafiki, plakaty, projekty dekoracji budynków oraz rzeźby pozwalają uchwycić różnorodność zainteresowań twórczych Żuławskiego i prześledzić drogę poszukiwań artystycznych środków wyrazu.

Najstarsze zaprezentowane na ekspozycji prace, pochodzą z końca lat 30. i 40. (Portret Tadeusza Kopera, Londyn) i utrzymane są w duchu postimpresjonizmu, charakterystycznym dla wczesnej twórczości artysty. Przełomem w artystycznym pojmowaniu świata była dla Żuławskiego wizyta w 1946 r. w zniszczonej Warszawie, gdzie w ocalałym Muzeum Narodowym zorganizowano jego indywidualną wystawę. Po pobycie w Polsce powstał Chrystus z Belsen (Zdjęcie z krzyża, 1947), przedstawiający skadrowane, leżące u stóp domyślnego krzyża umęczone i martwe ciało. Obraz można interpretować zarówno jako scenę nowotestamentową jak i temat świecki, gdyż Belsen to nazwa niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dolnej Saksonii, istniejącego w latach 1940-1945. Od tego obrazu rozpoczęły się próby odnalezienia na nowo własnego stylu. Centralnym punktem zainteresowania artysty został człowiek skonfliktowany z otaczającą go rzeczywistością, przedstawiany czasami jako jednostka ukazana w większej społeczności, uwikłana w codzienną monotonię życia, jak na obrazach przedstawicieli klasy robotniczej z lat 50. (Odpoczynek w kopalni). Malował samotne postaci o zmęczonych twarzach, spracowanych dłoniach, pary kochanków z ukazanymi relacjami zachodzącymi pomiędzy nimi, oschłe martwe natury. W tym okresie powstał też przejmujący cykl religijny Ecce Homo, wystawiany w londyńskiej Tate Gallery. W latach 60. zainteresował się techniką kolażu, tworząc przede wszystkim przesycone zmysłowością akty kobiet, obiekty fascynacji malarza (Akt siedzący). W malarstwie sztalugowym postaci ujmowane były syntetycznie i często sprowadzone wyłącznie do określonej kolorem bryły. W latach 70. i 80. kolorystyka prac uległa rozjaśnieniu, nabierając jaskrawości (Memento mori albo zmiana miejsc, 1978). Wystawę kończy akt wychodzącej, ale zwróconej ku widzowi kobiety o symbolicznym tytule Exit z 1983 r., jeden z ostatnich obrazów artysty.

Cześć zaprezentowanych na wystawie prac zostanie pokazana w Polsce po raz pierwszy. Gościem specjalnym na wernisażu będzie żona artysty Maryla Żuławska. Ekspozycji towarzyszyć będzie szereg wydarzeń m.in. promocja pamiętników Marka oraz przegląd filmów Andrzeja i Xsawerego Żuławskiego.

[Sławomir Majoch]

więcej