XV Międzynarodowy Salon Karykatury Antywojennej Kragujevac 2009 Autor(zy): Miodrag Stojilović, koordynator MOB: Barbara Chojnacka Miejsce ekspozycji: Spichrze przy ul. Grodzkiej 7-11 Wystawa czynna do: 2010-08-01

Wystawa karykatury antywojennej stanowi XV edycję międzynarodowego biennale, powstałego przed 28 laty. Inicjatorem tego przedsięwzięcia artystycznego byli rysownicy z miasta Kragujevac (Serbia) oraz dziennikarze tygodnika „Svetlost”.
Pierwszy konkurs w 1981 roku miał upamiętniać tragiczne wydarzenie z historii Kragujevca – w dniu 21 października 1941 roku niemieccy faszyści zabili tysiące mieszkańców Kragujevca i okolic.
Otwarcie ostatniej – XV edycji pokonkursowej wystawy odbyło się 9 listopada 2009 roku w Kragujevac. Na konkurs napłynęły 544 prace autorstwa 238 artystów, reprezentujących 50 krajów.
Ekspozycję tworzą wybrane karykatury – zespół 97 prac, wśród których znajdują się dzieła nagrodzone. Laureatem Grand Prix został Aristides Esteban Hernandez Guerrero (ARES) z Kuby. Złoty medal otrzymał Doru Axinte z Rumunii, srebrny – Paweł Kuczyński z Polski, a brązowy – Ross Thomson z Wielkiej Brytanii. Fundatorami pozostałych nagród były miasta: Ingolstadt w Niemczech, Suresnes we Francji, Pitesti w Rumunii, Carrara we Włoszech, Bielsko-Biała i Bydgoszcz. Prezydent miasta Bydgoszczy ufundował nagrodę przyznaną artyście z Izraela – Ilya Katz.
Uczestnicy obecnej wystawy to reprezentanci 30 państw, przede wszystkim europejskich: Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Rumunia, Węgry, Czechy, Słowacja, Słowenia, Chorwacja, Serbia, Cypr, Grecja, Macedonia, Włochy, Rosja, Ukraina, Azerbejdżan, Bułgaria, Szwecja, Wielka Brytania, ale także artyści pochodzący z innych kontynentów – Syria, Turcja, Chiny, Południowa Korea, Iran, Kuba, Brazylia, Argentyna, Stany Zjednoczone.
Prace zostały wykonane w różnych technikach malarskich i rysunkowych, wśród których przeważają gwasz, tempera, akwarela, a także rysunek tuszem, ołówkiem; wiele karykatur opracowywanych zostało w technikach mieszanych.
Autorzy prezentowanych prac operują zróżnicowanym językiem plastycznej wypowiedzi, od form uproszczonych, linearnych po rozbudowane kompozycje ukształtowane walorowo i światłocieniowo, od dominujących form realistycznych po nieliczne wypowiedzi bliskie abstrakcji.
W zakresie tematyki większość autorów preferuje sceny narracyjne wykorzystując postacie i motywy bezpośrednio nawiązujące do wojny – sylwetki żołnierzy, sprzętu i uzbrojenia, inni czerpią inspiracje ze świata symboli, wprowadzając do scen sylwetę śmierci z kosą lub gołębia pokoju. Chętnie zderzają wątki wojenne z toczącym się codziennym życiem – scena w teatrze a przygotowujący się do ataku oddział, ukazują czyhające zagrożenie – chłopca z misiem, nad którym pojawia się olbrzymia sylweta agresora. Często dosadna karykatura, groteska zderza się z głębszą refleksją w postaci żołnierza rozcinającego bagnetem kruchą płaszczyznę papieru, czy też zrezygnowanego żołnierza pojącego z hełmu gołębia. Wymownie obrazują bezsensowność wojny w formie zbitej masy idących na zagładę żołnierzy prowadzonych przez jadącą konno śmierć.
Salon Karykatury, określany mianem antywojennego sumienia świata, jest wydarzeniem promującym pokój na świecie. Jest nadzieją na pokój i lepszy los człowieka, a zarazem ostrzeżeniem dla całej ludzkości. Dlatego też to przesłanie w formie ekspozycji wędruje od miasta do miasta, po całym świecie. Dotychczas wystawa pokazywana była w ponad 40 z nich. Przed wystawą w Bydgoszczy prace prezentowano w Ingolstadt i Połtawie na Ukrainie.
Międzynarodowe wystawy karykatury cieszą się zasłużoną renomą wśród artystów uprawiających karykaturę oraz w organizacjach i ruchach pokojowych na świecie.
Barbara Chojnacka
 

Eksponaty (11)	Fotoreportaż (12)