Grafika
ZBIORY DZIAŁU GRAFIKI
Dział Grafiki posiada w swoich zbiorach około 13 tysięcy eksponatów skupionych w kilku odrębnych kolekcjach i zbiorach obejmujących grafikę polską dawną i współczesną, grafikę obcą, ekslibrisy i grafikę użytkową, zbiór rysunków i monotypii oraz matryce. Początki zbiorów graficznych sięgają czasu powstania Muzeum Miejskiego w 1923 roku. Zbiory graficzne przez długi czas mieściły się w obrębie Działu Sztuki, dopiero w 1982 roku powstał samodzielny dział.
KOLEKCJA POLSKIEJ GRAFIKI WSPÓŁCZESNEJ (po 1945 roku)
Stanowi najobszerniejszą i najbardziej reprezentatywną kolekcję w zbiorach graficznych bydgoskiego Muzeum. Dokumentuje rozwój tej dziedziny sztuki w ważniejszych ośrodkach artystycznych, a równocześnie obrazuje twórczość najwybitniejszych, uznanych artystów. Kolekcję grafiki powojennej zaczęto systematycznie tworzyć w latach 50. XX w. Kolekcja powstawała „na bieżąco”, najczęściej drogą zakupów bezpośrednio od artystów, poprzez wybory z pracowni oraz z ogólnopolskich wystaw zbiorowych i indywidualnych. Kryterium wyboru licznych prac graficznych stanowił udział artystów w prestiżowych ekspozycjach, np. prace wystawiane i nagradzane na kolejnych Biennale Grafiki w Krakowie, Międzynarodowych Biennale Grafiki w Krakowie, a następnie na Międzynarodowych Triennale Grafiki w Krakowie. Kolekcję znacznie powiększyły dary samych twórców, często stanowiące spuściznę lub jej fragment, m.in.: Ewy Śliwińskiej, Haliny Chrostowskiej, Józefa Pakulskiego, Stanisława Brzęczkowskiego i Stanisława Łuczaka. W zbiorach mieści się ponadto kilkanaście znaczących zestawów autorskich artystów, którzy już na trwale zapisali się w historii polskiej grafiki współczesnej, m.in.: Józefa Gielniaka, Stanisława Fijałkowskiego, Tadeusza Jackowskiego, Zbigniewa Lutomskiego, Lucjana Mianowskiego, Leszka Rózgi, Konrada Srzednickiego i Mieczysława Wejmana. Najpełniej reprezentowane są środowiska graficzne Krakowa, Warszawy, Poznania i Torunia, w mniejszym stopniu - Wrocławia, Katowic, Łodzi, Gdańska i Lublina.
Ważną pozycją w obrębie tej kolekcji jest zespół prac obrazujących twórczości artystów działających w Bydgoszczy i regionie kujawsko-pomorskim. Większy zespół tworzą prace artystów toruńskich, np. Tymona Niesiołowskiego, Stanisława Borysowskiego, Zygmunta Kotlarczyka, Józefa Kotlarczyka, Marii Wąsowskiej, Barbary Narębskiej-Dębskiej, Krystyny Szalewskiej, Teresy Jakubowskiej, Edmunda Piotrowicza, Bogdana Przybylińskiego, Mirosława Piotrowskiego i Leszka Kiljańskiego.
Kolekcja współczesnej grafiki obejmuje prace ponad 300 artystów działających w okresie powojennym, wypowiadających się w odmiennych formach stylistycznych za pomocą różnorodnych technik.
Zasoby tej kolekcji umożliwiają prezentację najważniejszych dokonań w grafice polskiej w formie dużych wystaw retrospektywnych. Ekspozycje takie miały miejsce w latach: 1965, 1984 i 1994. Zbiory grafiki współczesnej prezentowane były ponadto w obrębie cyklu wystaw Kolekcja, przybliżających zbiory sztuki bydgoskiego Muzeum, zrealizowanych w latach: 1999, 2003 i 2004.
KOLEKCJA GRAFIKI POLSKIEJ (1900-1939)
Zbiór ten obrazuje twórczość dominujących środowisk graficznych Krakowa i Warszawy oraz mniejszych ośrodków, w których nastąpił wówczas silniejszy rozwój sztuki graficznej Poznania, Lwowa i Wilna, a częściowo także artystów polskich działających w Paryżu. W zespole wyróżnia się kilka zestawów autorskich, m.in.: Stanisława Ostoi-Chrostowskiego, Tadeusza Kulisiewicza, Józefa Pieniążka, Władysława Skoczylasa, Stefana Mrożewskiego i Władysława Żurawskiego. W zbiorze mieszczą się charakterystyczne dla tego czasu teki graficzne, zarówno zbiorowe (np. Teka Melpomeny z 1904 r., Teki Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich z 1911 i 1933 r.) jak i indywidualne (np. Odo Dobrowolskiego, Lwów 1914-1915, Jana Gumowskiego, Widoki Krakowa z 1926 r.). Kolekcja umożliwia poznanie najważniejszych tendencji w obrębie ówczesnej grafiki oraz przybliża sylwetki wybitnych twórców.
W ostatnich latach przegląd tej części zbiorów graficznych stanowiła wystawa Od krakowskiej Młodej Polski do warszawskiego Rytu. Z dziejów grafiki polskiej 1900-1939 (Bydgoszcz, Białystok, Biała Podlaska, 2004-2006).
ZBIÓR GRAFIKI POLSKIEJ DAWNEJ (XVIII-XIX w.)
W porównaniu z kolekcją grafiki współczesnej jest to zbiór niewielki, nie obrazujący w pełni rozwoju polskiej grafiki. W zespole mieszczą się m.in. prace twórców polskiej grafiki artystycznej: Jana Piotra Norblina, Michała Płońskiego, Aleksandra Orłowskiego oraz Daniela Chodowieckiego. Grafikę XIX-wieczną reprezentują m.in. prace Jana Zachariasza Freya oraz plansze pochodzące z warszawskich, lwowskich i wileńskich zakładów litograficznych, m.in.: Jana Feliksa Piwarskiego, Maksymiliana Fajansa, Adolfa Pecqa, Adama Dzwonkowskiego, Piotra Pillera i Józefa Oziębłowskiego. Typowy dla 2 połowy XIX w. drzeworyt reprodukcyjny reprezentuje m.in. Album Jana Matejki (wyd. 1876). Do ciekawszych obiektów należą akwaforty z Albumu Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1836-1843) oraz barwne litografie Walerego Eljsza Radzikowskiego z cyklu Ubiory Polskie z 1862 r.
ZBIÓR GRAFIKI OBCEJ
Grafika obca, stanowiąca obecnie „zamknięty” zespół, reprezentowana jest głównie dziełami pochodzącymi z przedwojennych zbiorów Muzeum. Zbiór ten uległ znacznemu powiększeniu w 1958 roku w związku z przekazaniem Muzeum w darze zbioru graficznego bydgoskiego kolekcjonera Czesława Knozowskiego. Zbiór grafiki obcej obejmuje przede wszystkim prace artystów niemieckich, francuskich i angielskich działających od XVI – XX wieku. Obok pojedynczych plansz mieszczą się w nim teki i albumy. W zbiorze tym na wyróżnienie zasługują plansze graficzne, rysunki i szkice Waltera Leistikowa, bydgoszczanina, twórcy berlińskiej secesji.
ZBIÓR EKSLIBRISÓW
Zespół obejmuje księgoznaki artystów polskich, powstałe przede wszystkim po 1945 roku. Do większych zestawów należą prace autorstwa Wojciecha Jakubowskiego, Wiktora Langnera i Bronisława J. Tomeckiego. Ekslibris dwudziestolecia międzywojennego reprezentuje większy zbiór Stanisława Ostoi-Chrostowskiego. W zespole mieszczą się ponadto prace twórców bydgoskich: Stanisława Brzęczkowskiego, Bronisława Z. Nowickiego i Łukasza Płotkowskiego.
ZBIÓR RYSUNKÓW
Zbiór rysunków w obrębie kolekcji sztuki polskiej gromadzonej w bydgoskim Muzeum stanowi dopełnienie zestawów malarstwa i grafiki artystów reprezentowanych w zbiorach, np. Tymona Niesiołowskiego i Edwarda Dwurnika.
W zbiorze tym na uwagę zasługują rysunki wybitnych polskich malarzy, m.in. Piotra Michałowskiego, Jana Matejki i Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego, twórcy związanego z Bydgoszczą. Współczesny rysunek reprezentują większe zestawy prac: Jana Cybisa, Bronisława Jamontta, Stanisława Brzęczkowskiego, Haliny Chrostowskiej, Tymona Niesiołowskiego i Edwarda Dwurnika.
KOLEKCJA ARTYSTÓW BYDGOSKICH
Prace twórców miejscowych mieszczą się w zespole grafiki współczesnej, rysunku, grafiki użytkowej i w zbiorze ekslibrisów. Dwudziestolecie międzywojenne reprezentują niewielkie zestawy prac graficznych Karola Mondrala, Franciszka Konitzera, Stefana Szmaja i Witolda Wasika. W obrębie rysunku do ciekawszych zestawów należą prace Teodora Gajewskiego, Piotra Trieblera, Franciszka Gajewskiego i Jerzego Rupniewskiego. Z artystów działających po 1945 roku dobrze reprezentowana jest twórczość graficzna Stanisława Brzęczkowskiego, Bronisława Z. Nowickiego, Anny Sroczanki, Andrzeja Nowackiego, Teodora Krupskiego, Anny Grzęskiej-Męczyńskiej, Jacka Solińskiego, Ewy Gordon i Piotra Gojowego.
Prace z tej kolekcji w szerszym zakresie prezentowane były na wystawach: Absolwenci Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Bydgoszczy w 2001 r., Środowisko artystyczne Bydgoszczy 1920-1939 (...) w 2002 r. oraz Grafika i rysunek w Bydgoszczy 1945-2005 (...) w 2006 r.
|
|
|
|
Biuletyn Informacji Publicznej